Wraki XIII wieku z Wałowej 35 – wyniki badań inwestycji w Gdańsku

Gdańsk to miasto, w którym historia i nowoczesność spotykają się na każdym kroku. Każda nowa inwestycja planowana w obrębie historycznego centrum to nie tylko wyzwanie logistyczne, ale przede wszystkim szansa na odkrycie bezcennych śladów przeszłości. Jako firma, dla której archeologia to pasja i profesjonalizm, z dumą prezentujemy wyniki prac prowadzonych przy ul. Wałowej 35. To właśnie tam przeprowadzone badania archeologiczne rzuciły nowe światło na średniowieczne szkutnictwo oraz XIX-wieczną architekturę militarną miasta.
Zdjęcie z drona przedstawiające teren inwestycji przy ul. Wałowej w Gdańsku. Widoczne wykopy i odsłonięte relikty dawnej zabudowy przemysłowej objęte nadzorem archeologicznym.

Niesamowite odkrycia w sercu Gdańska: tajemnice Wałowej 35 – badania archeologiczne

Gdańsk to miasto, w którym historia i nowoczesność spotykają się na każdym kroku. Każda nowa inwestycja planowana w obrębie historycznego centrum to nie tylko wyzwanie logistyczne, ale przede wszystkim szansa na odkrycie bezcennych śladów przeszłości. Jako firma, dla której archeologia to pasja i profesjonalizm, z dumą prezentujemy wyniki prac prowadzonych przy ul. Wałowej 35. To właśnie tam przeprowadzone badania archeologiczne rzuciły nowe światło na średniowieczne szkutnictwo oraz XIX-wieczną architekturę militarną miasta.

W takich lokalizacjach badania archeologiczne są standardowym elementem procesu inwestycyjnego

Mapa Gdańska z zaznaczonym obszarem przy ulicy Wałowej 35, gdzie prowadzone są profesjonalne badania archeologiczne w pobliżu Stoczni i Starego Miasta.

Wymogi prawne i profesjonalizm w działaniu podczas badań archeologicznych

Rozpoczęcie prac na terenie o tak bogatej historii wymaga rzetelnego przygotowania. Każdy inwestor planujący przedsięwzięcie w strefie ochrony musi pamiętać, że niezbędne jest odpowiednie pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych, które wydaje właściwy Wojewódzki Konserwator Zabytków. Proces ten, choć złożony pod względem administracyjnym, jest kluczowy dla zachowania dziedzictwa kulturowego. Nasz nadzór nad inwestycją przy Wałowej 35 pozwolił na płynne połączenie harmonogramu prac z misją, jaką jest ochrona zabytków.

Zakres badań archeologicznych oraz wymagania formalne są określane indywidualnie dla każdej inwestycj

Cały proces dokumentacyjny był niezwykle precyzyjny. Każdy odnaleziony zabytek został odpowiednio skatalogowany, a stworzony przez nas dokument analityczny i fotograficzny stanowi teraz podstawę do dalszych studiów naukowych. Dzięki nowoczesnym technikom, takim jak fotogrametria 3D, udało się utrwalić każdy detal konstrukcyjny, zanim teren przejęła dalsza budowa.

Historyczny plan techniczny z 1877 roku przedstawiający przekroje Bramy Stoczniowej (Thor in der Courtine Fuchs-Luchs), wykorzystany jako dokumentacja podczas archeologii w Gdańsku.

Średniowieczne wraki: skarb pod powierzchnią ziemi

Najbardziej spektakularnym efektem prac przy ul. Wałowej 35 było odkrycie dwóch średniowiecznych wraków jednostek drewnianych. Znaleziska te, zalegające w warstwie namułów rzecznych, to rzadki obiekt archeologiczny o ogromnej wartości poznawczej.

Wrak Wałowa 35.1 to pozostałość dużej łodzi klepkowej, zbudowanej w lokalnej, słowiańskiej tradycji szkutniczej pod koniec XIII wieku. Jednostka o szacowanej długości 15 metrów posiadała stępkę o przekroju w kształcie litery T oraz poszycie łączone drewnianymi kołkami i uszczelniane mchem. To unikalny zabytek, który świadczy o kunszcie pomorskich szkutników.

Drewniany wrak średniowiecznej łodzi klepkowej odkryty w warstwach ziemi podczas badań archeologicznych w Gdańsku przy ul. Wałowej 35.

Z kolei wrak Wałowa 35.2 przyniósł zupełnie inne informacje. Okazało się, że jest to mały statek zbudowany w 3. ćwierci XIII wieku w okolicach Lund w Szwecji. Zastosowano w nim techniki typowe dla tradycji skandynawskiej: żelazne nity z podkładkami oraz uszczelnienie z sierści zwierzęcej. Obecność takiej jednostki w Gdańsku to namacalny dowód na intensywne kontakty handlowe między mieszkańcami ujścia Wisły a południową Skandynawią. Takie badania archeologiczne pozwalają nam lepiej zrozumieć pozycję dawnego Gdańska na mapie Bałtyku.

Relikty XIX-wiecznej Bramy Stoczniowej

Nie mniej istotnym odkryciem były fundamenty XIX-wiecznej Bramy Stoczniowej (Werfter Thor), odsłonięte w 2020 roku. Brama ta pierwotnie prowadziła do Stoczni Cesarskiej i choć funkcjonowała w przestrzeni miejskiej krócej niż 20 lat, jej relikty są cennym świadectwem rozwoju militarnego i przemysłowego miasta.

Odsłonięte murowane fundamenty XIX-wiecznej Bramy Stoczniowej podczas badań archeologicznych w Gdańsku. Widoczna tyczka geodezyjna i kamienno-ceglana konstrukcja.
Zdjęcie z drona przedstawiające teren inwestycji przy ul. Wałowej w Gdańsku. Widoczne wykopy i odsłonięte relikty dawnej zabudowy przemysłowej objęte nadzorem archeologicznym.

W trakcie prac, które obejmowały szeroko zakrojony nadzór oraz prace ziemne, odsłonięto mury wzniesione z cegieł maszynowych na kamiennych ławach fundamentowych. Co ciekawe, mury te zostały starannie wyspoinowane wytrzymałą zaprawą, co świadczy o wysokiej jakości ówczesnych prac. Każdy taki zabytek architektury przemysłowej wymaga szczególnego podejścia, a jego ochrona in situ, o którą wnioskował konserwator, pozwala na wkomponowanie historycznych elementów w nową zabudowę.

Archeologia jako fundament odpowiedzialnej inwestycji

Realizacja projektów takich jak ten przy Wałowej 35 pokazuje, że profesjonalny archeolog jest niezbędnym partnerem dla każdego dewelopera. Prawidłowo przeprowadzone badania archeologiczne oraz sprawne wydanie niezbędnych opinii pozwalają uniknąć przestojów, jakie mogłaby wywołać niekontrolowana budowa na stanowisku o wysokim potencjale.

Nasza firma dba o to, by każdy aspekt prawny oraz administracyjny związany z opieką nad zabytkami był dopełniony z najwyższą starannością. Współpraca, jaką podejmuje inwestor, nasz zespół oraz Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, owocuje nie tylko sprawną realizacją projektu budowlany, ale też wzbogaceniem wiedzy o historii naszego regionu.

Sprawdź zakres badań archeologicznych dla swojej inwestycji w Gdańsku

Odkryte przy ul. Wałowej obiekty, w tym unikalne wraki, wkrótce zasili rejestr zabytków, a ich szczegółowa dokumentacja archeologiczna posłuży przyszłym pokoleniom badaczy. Jeśli planują Państwo prace, które wymagają profesjonalnego wsparcia, jakim są badania archeologiczne lub nadzór archeologiczny w mieście Gdańsk – zapraszamy do współpracy. Z nami każda inwestycja przebiega w zgodzie z prawem i szacunkiem do historii.

Artykuł: Dwa średniowieczne wraki odkryte w 2021 r. w Gdańsku przy ul. Wałowej 35

Potrzebujesz profesjonalnego wsparcia i rozwiązań dopasowanych do Twojej inwestycji?

Chętnie wesprzemy Twój projekt.

Potrzebujesz profesjonalnego wsparcia i rozwiązań dopasowanych do Twojej inwestycji?

Chętnie wesprzemy Twój projekt.

/ przeczytaj nasze inne wpisy

Inwentaryzacja zabytków ruchomych podczas nadzoru archeologicznego — ceramika, butelka szklana i obiekty metalowe zabezpieczone w terenie

Nadzór archeologiczny w Gdańsku — pełny przewodnik dla inwestora (2026)

Realizacja inwestycji w Gdańsku często wymaga nadzoru archeologicznego — procedury, która budzi obawy o harmonogram i koszty. Ten przewodnik wyjaśnia, kiedy nadzór jest obowiązkowy, jak przebiega procedura, ile trwa i ile kosztuje, oraz co zrobić, gdy archeolog znajdzie zabytek. Jako CRA Baltica — zespół z 28-letnim łącznym doświadczeniem w archeologii pomorskiej i unikalną specjalizacją w archeologii podwodnej — przeprowadzamy inwestorów przez cały proces, minimalizując ryzyko i utrzymując płynność realizacji.

czytaj wpis //
Inżynierowie i archeolodzy omawiający na placu budowy plan sytuacyjny i koszt badań archeologicznych dla nowej inwestycji.

Badania archeologiczne i nadzór: koszt badań archeologicznych

To jedno z najczęstszych pytań inwestorów planujących budowę. Koszt badań archeologicznych nie jest stałą wartością – zależy od rodzaju prac, decyzji konserwatora oraz charakteru inwestycji.

Brak wiedzy na tym etapie często prowadzi do błędnych założeń budżetowych i ryzyka opóźnień. W rzeczywistości jednak badania archeologiczne można zaplanować i kontrolować – pod warunkiem odpowiedniego przygotowania.

czytaj wpis //